historia instytutu przeróbki plastycznej I INŻYNIERII BEZPIECZEŃSTWA

Utworzenie w 1950 r. na Wydziale Metalurgicznym Zakładu Walcownictwa stało się początkiem istnienia specjalności „przeróbka plastyczna metali” w Politechnice Częstochowskiej. Pierwszym kierownikiem Zakładu był ówczesny dyrektor huty w Częstochowie – mgr inż. Kazimierz Wrzesień. W tym okresie kadrę nauczającą stanowili m.in. profesorowie: F. Olszak, M. Dubowicki, J. Lesiecki z AGH oraz pracownicy przemysłu. W latach 1954/1955 Zakładem kierował zastępca prof. mgr inż. Stanisław Turski, który prowadził w hucie „Bobrek" budowę walcowni zgniatacz oraz walcownię ciągłą kęsów. W r. 1955 kierownictwo Zakładu przejął doc. mgr inż. Marian Schneider. Na stanowisku asystenta rozpoczyna w tym czasie pracę mgr inż. Zbigniew Błażejowski. Przemianowanie WSI w Politechnikę Częstochowską, jakie miało miejsce w 1956 roku, zbiegło się w czasie z utworzeniem Katedry Przeróbki Plastycznej Metali z dwoma Zakładami: Teorii i Technologii Przeróbki Plastycznej oraz Urządzeń i Maszyn do Przeróbki Plastycznej. Pracę w Katedrze podejmuje wówczas inż. Wacław Kowalczyk. W roku akademickim 1957/58 doc.mgr inż. Marian Schneider pełni funkcję prorektora Uczelni. Zastępca prof. mgr inż. Stanisław Turski zaczynając od 1956 roku był przez dwie kadencje dziekanem Wydziału. Po jego przejściu na emeryturę w 1961 roku kierownictwo Katedrą przejmuje prof. mgr inż. Mikołaj Kowalewski. W tym samym roku pracę w Katedrze rozpoczyna także mgr inż. Fryderyk Knap. Katedra zajmowała pomieszczenia na I piętrze gmachu Politechniki przy ulicy Dąbrowskiego, w części północnej. Coraz liczniejsze roczniki studentów powodują, że przybywa w Katedrze pracowników naukowo-dydaktycznych. Prowadzone są zajęcia zarówno na studiach dziennych, jak i wieczorowych oraz prace dyplomowe z zakresu specjalności przeróbka plastyczna metali. Od 1959 roku w charakterze laboranta zatrudniony jest Stefan Zwolski. W roku 1965 rozpoczynają pracę mgr inż. Wojciech Sobczyński i mgr inż. Bogumił Konodyba, a w 1968 - mgr inż. Krystyna Mielczarek i mgr inż. Czesław Cichoń. Prof. Mikołaj Kowalewski w latach 1967-69 pełnił funkcję prorektora ds. Nauki w Uczelni. Jego kontakty pozwoliły na zorganizowanie wielu praktyk zagranicznych dla studentów w krajach Europy Zachodniej. Stopień doktora nauk technicznych, jako pierwszy w Katedrze, uzyskuje mgr inż. Fryderyk Knap (1968), a następny w 1971 roku - mgr inż. Bogumił Konodyba. W roku 1970 przeprowadzono w Politechnice reorganizację, w wyniku której powstały Instytuty. Z tego względu Katedra Przeróbki Plastycznej Metali weszła w skład Instytutu Technologii Metali, jako jeden z trzech jego Zakładów. Doc. dr inż. Fryderyk Knap był przez trzy kadencje jego dyrektorem. W tym roku rozpoczyna pracę mgr inż. Jan Pilarczyk i mgr inż. Bogusław Kukuryk, w 1971 - mgr inż. Henryk Dyja i mgr inż. Elżbieta Łabuda, a w 1972 - doc. dr inż. Antoni Chojkowski i mgr inż. Marek Piekarski. Zatrudnieni zostają w tym czasie także pracownicy naukowo-techniczni: mgr inż. Zbigniew Muskalski, mgr inż. Henryk Skorek, inż. Stanisław Gardas i Alicja Chałubek. W 1973 roku przechodzi na emeryturę prof. Mikołaj Kowalewski. Kierownictwo Zakładem obejmuje kolejno mgr inż. Zbigniew Błażejowski (1973¸1976), doc. dr inż. Antoni Chojkowski (1976¸77) i doc. dr inż. Fryderyk Knap (1977¸1988). W roku 1974 mgr inż. Henryk Dyja i mgr inż. Elżbieta Łabuda zostają oddelegowani na studia doktoranckie w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie na Wydziale Metalurgicznym. Uzyskują stopnie doktora nauk technicznych, odpowiednio w roku 1977 i 1979, wzmacniając kadrę nauczającą macierzystego Zakładu. Po oddaniu do użytkowania pawilonów Wydziału Metalurgicznego, w 1975 roku Zakład przenosi się do nowych pomieszczeń przy Al. Armii Krajowej 19 (d. Zawadzkiego) - III piętro skrzydło południowe, które zajmuje do dnia dzisiejszego. Do grupy pracowników naukowo-badawczych dołączają: mgr inż. Stefan Bidas i mgr inż. Marian Łakomy, później - Mirosław Kik. Na Wydziale Metalurgicznym naszej Uczelni stopnie doktorskie uzyskują w kolejnych latach: mgr inż. Wojciech Sobczyński (1977 r.), mgr inż. Bogusław Kukuryk (1978 r.), mgr inż. Jan W. Pilarczyk (1978 r.), mgr inż. Czesław Cichoń (1981 r.). W roku 1980 stopień kandydata nauk technicznych (odpowiadający polskiemu stopniowi dr n.t.) w Uniwersytecie Technicznym w Doniecku (Ukraina) uzyskał przebywający na studiach doktoranckich w Mariupolu (d. Żdanow) mgr inż. Marek Piekarski. W latach 70-tych i 80-tych zajęcia dydaktyczne prowadzili także: mgr inż. Zygmunt Korek, dr inż. Kazimierz Franusiak, doc. dr hab. inż. Kazimierz Rytel i doc. mgr inż. Joachim Jońca, którzy przekazywali swoje bogate doświadczenie i wiedzę naszym studentom. W latach 1980¸1983 dr inż. Henryk Dyja pełni funkcję vice dyrektora Instytutu Technologii Metali. Dla wzmocnienia kadry pracowników samodzielnych, od roku 1986 na trzyletnim kontrakcie pracuje w Zakładzie doc. dr inż. Leonid N. Lesik z Uniwersytetu Technicznego w Doniecku i od roku 1987- doc. dr inż. Aleksander M. Gałkin z Moskiewskiego Instytutu Stali i Stopów. Pracę w Katedrze w tym czasie rozpoczynają na stanowiskach pracowników naukowo – badawczych: mgr inż. Jarosław Markowski, mgr inż. Stanisław Kasprzyk i później - mgr inż. Wojciech Górak, a w sekretariacie - Maria Szczerba. W roku 1988 prof. dr inż. Bogdan Golis zostaje kierownikiem Katedry, pełniąc w latach 1987¸90 również funkcję Dziekana Wydziału. Prodziekanem tej kadencji był doc. dr inż. Fryderyk Knap. W roku 1990 na naszym Wydziale odbyło się kolokwium habilitacyjne dr. inż. Henryka Dyi, a w 1992 roku - doc. dr. inż. Fryderyka Knapa. W 1994 roku w Akademii Górniczo-Hutniczej kończy swoją pracę habilitacyjną dr inż. Bogumił Konodyba-Szymański. Na stanowiska profesorów nadzwyczajnych w Katedrze zostają powołani dr hab. inż. Henryk Dyja (1992), a potem doc. dr hab. inż. Fryderyk Knap (1994). W latach 1990¸1996 dr hab. inż. Henryk Dyja pełni funkcję prodziekana Wydziału ds. Nauki, a od r. 1996 do r. 2002 - dziekana Wydziału. W okresie 1996¸1999 prodziekanem d/s studiów zaocznych jest dr inż. Czesław Cichoń. Nominacje profesorskie otrzymują: w roku 1998 - prof. dr hab. Henryk Dyja, a w 2000 roku - prof. dr hab. inż. Fryderyk Knap. W dniu 1.01.2000 r. Minister Edukacji Narodowej powołał prof. Henryka Dyję na stanowisko profesora zwyczajnego. Nominacje na stanowisko profesora zwyczajnego później otrzymali: prof. B. Golis (2001 r.), a także prof. F. Knap (2003 r.). Od 1994 roku zatrudniony jest także prof. dr hab. inż. Maciej Pietrzyk z AGH. W latach następnych pracę w Katedrze podejmują kolejni naukowcy z AGH: dr hab. inż. Jan Kusiak, dr hab. Mirosław Głowacki, dr inż. Józef Kobic i dr inż. Barbara Głut. W r. 1997 odbyło się kolokwium habilitacyjne dr inż. Jana W. Pilarczyka. W latach 1996¸1997 w Katedrze odbywał staż naukowy habilitacyjny doc. dr inż. Leonid N. Lesik z Doniecka (Ukraina). Rok później obronił on na Wydziale pracę habilitacyjną uzyskując stopień naukowy doktora habilitowanego i podjął w Katedrze pracę na stałe. W latach 1994¸97, w charakterze pracownika technicznego pracuje Marek Rembisz, który następnie awansuje i po ukończeniu studiów prawniczych, jest kierownikiem obiektów Wydziału Metalurgii i Inżynierii Materiałowej, a od r.2002 Dyrektorem Administracyjnym Politechniki Częstochowskiej. W roku 1997 na Wydziale obronił swoją pracę doktorską mgr inż. Paweł Korczak, a w 1998 zakończyli swoje prace doktorskie mgr inż. Jarosław Markowski, mgr inż. Robert Kruzel i mgr inż. Zbigniew Muskalski (w Głównym Instytucie Górnictwa). 1 września 1999 roku zostaje powołany Instytut Modelowania i Automatyzacji Procesów Przeróbki Plastycznej w miejsce dotychczasowej Katedry. W 2000 roku, jako pierwszy Polak, prof. dr inż. Bogdan Golis otrzymał Mordica Memorial Award - najwyższe światowe wyróżnienie przyznawane przez WAI –USA za wkład w rozwój ciągarstwa światowego. Prof. Bogdan Golis jest v-ce prezes Poland Chapter Wire Association International (Międzynarodowego Stowarzyszenia Ciągarskiego w Polsce) z siedzibą na Wydziale Inżynierii Procesowej, Materiałowej i Fizyki Stosowanej naszej Uczelni. Warto wspomnieć, że Polski Oddział WAI został założony w 1999 roku i był wtedy pierwszym oddziałem tej organizacji poza granicami USA. W roku 2001 pomyślnie zakończyli swoje prace doktorskie na Wydziale doktoranci Instytutu: mgr inż. Marcin Knapiński, mgr inż. Anna Kawałek, mgr inż. Dariusz Rydz, mgr inż. Tomasz Dyl. W roku 2001 podjął pracę w Instytucie na stanowisku profesora nadzwyczajnego dr hab. inż. Andriy Milenin z Narodowej Akademii Metalurgicznej Ukrainy w Dniepropietrowsku, w roku 2002 dr hab. inż. Kazimierz Jagieła, a w 2003 dr inż. Dmytro Svyetlichnyy, również z NAMU. W r. 2003 dr hab. inż. Andriy Milenin uzyskał tytuł profesora nauk technicznych i został zatrudniony na stanowisku profesora zwyczajnego. W roku 2002 Rektorem Politechniki Częstochowskiej zostaje prof. zw. dr hab. inż. Henryk Dyja, a dr inż. Elżbieta Łabuda pełni funkcję prodziekana ds. studiów zaocznych Wydziału. W tym samym roku, 26 lutego, prof. zw. dr hab. inż. Henryka Dyję uhonorowano tytułem Doktora Honoris Causa Narodowej Akademii Ukrainy w Dniepropietrowsku (Ukraina), a w roku 2004 tytułem Profesora Honorowego Moskiewskiego Instytutu Stali i Stopów – Uniwersytetu Technicznego (Rosja). Profesor Henryk Dyja jest pierwszym Polakiem i pierwszym obcokrajowcem, który otrzymał najwyższe wyróżnienie Akademii w Dniepropietrowsku. Z krajowych wyróżnień należy wspomnieć o uzyskaniu II Nagrody Komitetu Mechaniki PAN za 2003 rok przez dr inż. Dariusza Rydza. Innym ważnym wydarzeniem jest uzyskanie przez dr. hab. inż. Jana W. Pilarczyka, prof. PCz wyróżnienia – Mordica Memorial Award 2004, nadanego przez Wire Association International za działalność międzynarodową. W 2002 roku tytuł doktora nauk technicznych na Wydziale uzyskuje mgr inż. Sebastian Mróz, w 2003 – mgr inż. Sylwia Wiewiórowska i mgr inż. Grzegorz Banaszek, w roku 2004 – mgr inż. Marlena Krakowiak, mgr inż. Łukasz Cieślak, mgr inż. Józef Radecki, a w roku 2005 - mgr inż. Bartosz Koczurkiewicz, mgr inż. Piotr Szota, mgr inż. Szymon Berski i mgr inż. Marcin Janik. W roku 2004 odbyły się 2 kolokwia habilitacyjne pracowników Instytutu na macierzystym Wydziale: dr inż. Dmytra Svyetlichnyego i dr inż. Zbigniewa Muskalskiego. Wzorując się na nagrodzie przyznawanej przez WAI postanowiono w Polskim Oddziale WAI przyznawać nagrody za wkład w rozwój branży ciągarskiej w kraju i ustanowiono nagrodę im. prof. Mariana Schneidera – ojca ciągarstwa polskiego. Pierwszą nagrodę przyznano w kwietniu 2006 r. FranzowiBrandersowi, dyrektorowi firmy „Le Four Industrie” z Belgii, za wdrożenie w kilku polskich zakładach ciągarskich (DRUMET, LINODRUT, FELIND) lini do patentowania w złożu fluidalnym i wyeliminowanie patentowania w ołowiu. 8 grudnia 2006 r. w Fabryce Lin i Drutu „Drumet S.A.” we Włocławku odbyło się kolejne cykliczne seminarium organizowane przez Polski Oddział WAI, poświęcone nowoczesnym metodom ciągnienia, które było okazją na wręczenie dwóch kolejnych nagród im. prof. Schneidera. Pierwszą otrzymał były dyrektor „DRUMETU” we Włocławku, mgr inż. Janusz Kacprzak, natomiast drugą –prof. Bogdan Golis. Rok 2007 obfitował w liczne awanse naukowe. Stopień doktora otrzymali kolejno: mgr inż. Rafał Dobrakowski, mgr inż. Bartłomiej Pikos, mgr inż. Tomasz Garstka, mgr inż. Maciej Suliga, mgr inż. Joanna Michalik, mgr inż. Marcin Kwapisz. Postanowieniem z 21 grudnia 2007 r. prezydent RP nadał dr hab. inż. Janowi W. Pilarczykowi tytuł profesora nauk technicznych. W roku 2008 na macierzystym wydziale odbyło się kolokwium habilitacyjne dr inż. Sebastian Mroza oraz rozprawy doktorskie: mgr inż. Grzegorza Stradomskiego, mgr inż. Andrzeja Stefanika, mgr inż. Jacka Michalczyka oraz mgr inż. Konrada Labera. W rok później (2009 r.) stopień doktora uzyskał mgr inż. Sylwester Sawicki, natomiast stopień doktora habilitowanego – dr inż. Dariusz Rydz (na WIPMiFS) oraz dr inż. Anna Kawałek (TU w Ostrawie). W sekretariacie Instytutu pracują w tym czasie kolejno: Zofia Dudek, mgr inż. Edyta Peryga, mgr Katarzyna Sikorska, mgr Beata Gorgoń, mgr Anna Radecka. Działalność naukowa nabiera pełnego wymiaru, gdy połączona jest praktycznym zastosowaniem bezpośrednio w zakładzie przemysłowym. Instytut na tym polu posiada liczne osiągnięcia współpracując na przestrzeni wielu lat z Hutą Częstochowa, Hutą Sendzimira, Hutą Bankową, Hutą Zawiercie, Fabryką Lin i Drutu „Drumet S.A.” a także mniejszymi zakładami przemysłowymi z okolicznych regionów i nie tylko. W okresie istnienia początkowo Katedry, a później Instytutu jej pracownicy pełnili i pełnią wiele funkcji w strukturach organizacyjnych Uczelni i Wydziału, a także w organizacjach społecznych ogólnokrajowych m.in. w PAN, SITPH, NOT, TNOiK oraz międzynarodowych, np. Wire Association International (WAI).

Luty 2010 roku - Pracownicy i doktoranci Instytutu
pracownicy 2010

Od lewej pierwszy rząd: J.W. Pilarczyk, A. Kawałek, H. Dyja, E. Łabuda, A. Radecka, Z. Muskalski; kolejne rzędy od lewej (II) M. Suliga, D. Rydz, S. Wiewiórowska, R. Dobrakowski, J. Michalczyk, G. Stradomski, M. Knapiński; (III) T. Garstka, G. Banaszek, S. Berski, M. Krakowiak, P. Szota, S. Mróz, T. Bajor, D. Półka; (IV) N. Torbus, J. Snopek, M. Makowska, P. Sygut, R. Włudzik, M. Pełka, T. Dembiczak, K. Laber; (V) P. Bartosiński, M. Kucharska, P. Murawski, P. Szyiński, M. Buc, K. Sobczak, T. Skura, Ł. Sołtysiak; (VI) Ł. Gaj, S. Wąsek, M. Bartosik, J. Adamczyk, B. Koczurkiewicz, M. Janik, M. Kwapisz

       W latach 2009 -2011 stopień doktora nauk technicznych został nadany następującym osobom: mgr inż. Marcinowi Pełce,mgr inż. Rafałowi Włudzikowi mgr inż. Piotrowi Sygut, mgr inż. Marioli Sygut oraz mgr inż. Kriillowi V. Ozhmegovi. W latach 2011 - 2012 stopień doktora habilitowanego uzyskali dr inż. Marcin Knapiński oraz dr inż. Sylwia Wiewiórowska.
       
roku 2012 zostaje powołany Instytut Procesów Przeróbki Plastycznej i Inżynierii Bezpieczeństwa w miejsce dotychczasowej Katedry.
       
W dniu 6 czerwca 2013 Senat Politechniki Częstochowskiej, podjął jednogłośnie uchwałę o nadaniu  prof. dr hab. inż. Henrykowi Dyi tytułu Doktora Honoris Causa.
      W roku 2014 stopień doktora nauk technicznych został nadany mgr inż. Kamili Sobczak oraz mrg inż. Sewerynowi Wąskowi, mgr inż. mgr inż. Tomaszowi Skurze, mgr inż. Angelice Pawlak oraz Łukaszowi Sołtysiakowi, natomiast stopień doktora habilitowanego uzyskał dr inż. Maciej Suliga.

        9 grudnia 2014 roku Ministerstwo Edukacji i Nauki Ukrainy oraz Rada Rektorów Uczelni Regionu Zaporoskiego nadała prof. dr hab. inż. Henrykowi Dyi tytuł Doktora oraz
dr hab. inż. Marcinowi Knapińskiemu Prof. PCz. - tytuł Honoris Causa za zasługi oraz za istotny wkład w rozwój nauki i współpracy między Ukrainą a Polską.

 Pracownicy Instytutu prowadzą zajęcia dydaktyczne na Wydziale Inżynierii Produkcji i Technologii Materiałów oraz prace dyplomowe na studiach dziennych i zaocznych inżynierskich oraz magisterskich. Na przestrzeni wszystkich lat, w Katedrze a potem Instytucie, prace inżynierskie i magisterskie obroniło 1500 osób. W chwili obecnej Instytut może poszczycić się liczną grupą doktorantów, która rozwija się naukowo i przygotowuje swoje prace doktorskie nie tylko pod czujnym promotorskim okiem, ale również z życzliwą pomocą pozostałych pracowników. Nasi absolwenci znajdują zatrudnienie w wielu gałęziach przemysłu i są cenionymi pracownikami. Po ukończeniu studiów absolwenci chętnie odwiedzają Instytut, ponieważ poświęca się tu wiele uwagi tworzeniu dobrej atmosfery nauki i współpracy studentów i pracowników, a także budowaniu więzi z absolwentami.